Dünya

İzmir depreminde ağır hasarlı-yıkılan 17 adet yapı 1999 öncesinde inşa tespit edildi

Türkiye Hazır Beton Birliği İzmir Depremi İnceleme Raporu’nu açıkladı

Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB), İzmir Depremi İnceleme Raporu’nu açıkladı.

Bazı ağır hasar almış binaların incelenmesi ve alınan numunelerin deneye tabi tutulması sonucu hazırlanan Rapor, zemin yapısının yanı sıra binalarda ciddi mühendislik ve uygulama zafiyetleri ile birlikte düşük kalitede beton ve standartlara uymayan donatı çeliği kullanımının İzmir Depremi’nde yıkıma neden olduğunu ortaya koydu.

Araştırma raporunda ağır hasarlı yapıların tümü 1999 yılı öncesi yapımı olduğu tespit edildi. Raporda şu ifadeler kullanıldı:

”Hasar nedenleri incelendiğinde düşük dayanımlı beton kullanılmasının nedenlerden biri olduğu görülmüştür. Bu betonlar, bileşiminde kirli dere malzemesi bulunan ve muhtemelen döküm sırasında ilave su katılmış, denetimsiz, düşük kaliteli betonlardır. Bunlardan biri 5 MPa gibi çok düşük karot basınç dayanımına sahiptir. Bir yapıda karot alınırken çamurlu su gelmesi betonda çok kirli ince malzemenin kullanıldığını göstermektedir. Bazı yapılarda karot numunesi çıkartılmasında, numunenin parçalanmasından dolayı zorluk yaşanmıştır.”

İzmir depreminde ağır hasarlı-yıkılan 17 adet yapı 1999 öncesinde inşa tespit edildi

Rapordaki diğer tespitlerden bazıları şöyle:

”Betonarme yapılarda zemin etüdüne dayanan doğru bir temel seçimi, deprem hesabını da içeren bir statik projenin bulunması, projenin doğru olarak özenle uygulanması ve projedeki dayanımları sağlayan malzemelerin (beton ve çelik donatılar) projede belirtildiği boyutlarda ve konumlarda kullanılması ve tüm bunların etkin bir sistemle denetlenmesi esastır. Hasar gören binalarda bu kurallara kısmen veya tamamen uyulmadan binaların inşa edildiği belirlenmiştir.

Depremde yıkılan 17 adet yapının 1999 öncesinde yapıldığı tespit edilmiştir.

Özellikle Bayraklı bölgesinde zeminin yapısı deprem dalgalarında büyütme etkisi yapmış, deprem bu bölgedeki yapılar üzerinde daha etkili olmuştur.

Bazı binalarda planda asimetri sonucu burulma, bazılarında kısa kolon etkisi ile kolonda kesme gibi tasarım hatalarından kaynaklanan hasarlar görülmüştür.

İncelenen ağır hasarlı binalarda yapı denetim ve mühendislik hizmeti alınmadığı görülmüştür.

İncelenen yapı denetim hizmeti görmüş binalarda ise yapısal hasar görülmemiştir.

İncelenen ağır hasarlı yapıların tümü 1999 yılı öncesi yapımıdır. Hasar nedenleri incelendiğinde düşük dayanımlı beton kullanılmasının nedenlerden biri olduğu görülmüştür. Bu betonlar, bileşiminde kirli dere malzemesi bulunan ve muhtemelen döküm sırasında ilave su katılmış, denetimsiz, düşük kaliteli betonlardır. Bunlardan biri 5 MPa gibi çok düşük karot basınç dayanımına sahiptir. Bir yapıda karot alınırken çamurlu su gelmesi betonda çok kirli ince malzemenin kullanıldığını göstermektedir. Bazı yapılarda karot numunesi çıkartılmasında, numunenin parçalanmasından dolayı zorluk yaşanmıştır.

Depremde ağır hasar gören yapılar incelendiğinde düşük beton kalitesinin yanı sıra hasara neden olan önemli başka unsurlar da tespit edilmiştir. Bunlardan biri kullanılan çelik donatılar ile ilgilidir. Hasar gören binaların neredeyse tamamında donatılar nervürsüz düz çeliktir, çapları ve miktarları yetersizdir. Deprem performansı açısından çok kritik olan ve boyuna donatıları saran etriyelerin miktarı ve aralıkları yetersizdir, etriye sıklaştırmaları yapılmamış, uçları doğru kıvrılmamıştır. Etriye aralıkları 20 cm ve üzerindedir. Sadece yetersiz sıklaştırma ve düşük beton kalitesi yüzünden ağır hasar alan binalara rastlanmıştır.

Türkiye Hazır Beton Birliği Olarak Önerilerimiz:

  • Yapı stokumuz acilen gözden geçirilmeli ve depreme dayanıklı hâle getirilmeli
  • İnşaat sürecindeki bütün kurallara eksiksiz uyulmalı
  • İnşaatlarda daha yüksek dayanım sınıfında betonlar kullanılmalı

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı