Escort Bayan Pendikbayan escort istanbulEscort AlanyaBursa rus escorteskişehir escort

Format Haber

GIDA FİYATLARI, KRİZLER VE YÜZDE YEDİ İLİŞKİSİ

GIDA FİYATLARI, KRİZLER VE YÜZDE YEDİ İLİŞKİSİ
07 Ekim 2021 - 10:42

Son günlerde Tanzim satış marketlerinin açılması gündemde; nedeni ise büyük marketlerde fiyatların spekülatif olarak yükseltiliyor iddiası…

Hükümet birkaç yıl öncede patates-soğan fiyatların yüksekliği nedeniyle tanzim çadırlar kurmuştu…

Şimdi tanzim marketler açılacak.

Bence rezillik… Üretim ekonomisi, fiyat mekanizması, kaynak dağılımı, büyüme stratejisi, enflasyonun yapısı, sosyal fayda gibi alanlarda piyasa düzenleyicilerinin işbilmezliği bu duruma getirdi bizi. Yani tarımda bir türlü gıda fiyatları artışı engellenemiyor ve enflasyonun önemli bir nedeni bu.

Nedense şu tarımı bir türlü halledemedik!..

Örneğin tarımsal üretim konusunda ‘Örümcek Ağı Teoremi’ ya da Corweb Teorisi diye bir şey var; yani biraz bu meseleleri kafa yoran bile tarım ürünleri fiyatlandırmaları, üretim planlaması, stok rantabilitesi gibi kavramları bilir…

Ama bunları anlatmayacağız; size global etkileri olabilecek kriz senaryoları üzerinden tarihten örnekler vereceğiz.

Örneğin tarım sektörü. Biliyorsunuz tarımdaki arz sıkıntıları pandemi döneminde daha da etkili oldu; dünyada da bu fiyatlar artıyor, ayrıca enflasyon yükseliyor. Ekonominin genelinde son günlerde yok dolardı, faizdi, FED (Amerikan Merkez Bankası) tahvil alımını azalttı filan, derken ekonominin genel durumunda para arzı politikalarında sıkıntıların arttığını görüyoruz.

Biz de karınca-kararınca bu konuda bir şeyler söyleyelim dedik…

İlk olarak şunu soralım; dünyada kriz neden çıkar?

Krizlerin birkaç nedeni olabilir; mesela aniden teknolojik bir ‘sıçrama’ yapmış olabilirler, geleneksel üretim darbe yer; buluş-icat yapılmış olabilir, diğer ara mallar bir anda çöpe atılabilir; pazarın aniden genişlemesi olabilir, ama borçluluk rasyoları bozulmuştur; stratejik ya da sektörel ani bir avantaj yakalanmış ancak planlamalarda geç kalınmış, olabilir… Bunlar normal; arz-talep, gelir-gider, üretim tüketim dengelerine yakın bir oturmuş sistemde, verimlilik-satış şartlarının genişlemesi; bunun aleyhinde olanla için gelir azalmasıdır.

Ancak bizim sözünü ettiğimiz kriz, spekülatif para kazançlarının büyümesiyle riskli pozisyonların sağladığı servet artışlarındaki fiyatlardır. Peki spekülatif olmayan kazanç oranı nedir; yani dünyada makul bir sermaye kazanç oranı var mıdır?

…Yani değişik ülkeler ve dönemler ortalamalarına bakarak sermayenizle kazanacağınız ‘normal’ bir getiri değeri var mıdır?

Vardır.

Sermayenin getirisi, enflasyondan arındırılmış olarak yüzde yedi olması normal kabul edilmiştir; bundan çok fazla getiriler, ekonomide ‘balon’ fiyatlar oluşturabilir, denir. Çünkü bir kesim aşırı zengin olmuşsa öte yanda halkın aşırı fakirleşmesi, parasını –daha fazla- harcayamayacak kadar gelir sıkışmasına düşmesi, balon’u patlatır…

Zamanımızda bu finansal fiyatlamalar biraz da borç bulma imkânlarının genişliğiyle atbaşı gider; bu konuda çağımızın ilk krizlerinden biri Hollanda’da yaşanmıştır. O günlere dek Avrupa, (15. Yüzyıldan sonra,) kendisini adlandırdığı biçimiyle ‘Karanlık Çağ’ dan çıkmaktadır…

Fatih Sultan Mehmet’in Doğu Roma’ yı alması; Osmanlılar için parlak bir dönemken Batı için zamanın durduğu-hatta geriye gittiği bir çağdır;

Hollanda bu tarihi dönüşümün kavşak noktalarından biridir; sömürge imparatorluklarının kurulduğu bir çağda, buradan Hindistan’a, Uzak Asya’ya, Afrika’ya çok yüksek kar oranlarıyla ticaret yapmaya başlarlar.

Amsterdam o dönemde Osmanlı’dan getirilen lale soğanlarıyla zenginliğin en gösterişli simgesi olarak bir medeniyet üstünlüğü yaşamaktadır!.. Renklerindeki çeşitlilik asilzadelerin, güçlerini açığa vuracakları bir sosyal itibar konusu yapılmaktadır. Lale soğanları o kadar değerlidir ki tıpkı değerli madenler gibi çok itibarlı fiyatlarla işlem görmektedir; mesela bazı çeşitlerinin değeri memurların yıllık gelirlerinin 15 katına kadar çıkabilmektedir.

Bu fiyatlandırmada Spekülatörlerin hisse alıp-satmasında borç verme mekanizması yardımcı oluyordu;

Şubat 1637.

Birden lale borsasında fiyatlar alaşağı olur; çünkü son fiyatları verenler borç bulamamaya başladı; birden-bire tereddüt başladı; o an Lale borsası çöktü;

Bu tarihteki ilk spekülatif ekonomik kriz olarak anlatılır…

O yıllarda Avrupa, pek çok ülke yeni sömürgeler bulma peşindedir; uzak-seferlerin bir amacı da bir çeşit köle ticaretidir. Madenlerde ağır koşullarda çalıştırılan insanlar; incik-boncuk verilerek takas edilen değerli taşlar, Avrupa’ nın zenginliğini arttırır…

Bu ticaretten gelen şatafatlı hayat aile kavramını bile vurmuş ve bel soğukluğu gibi hastalıkların artmasına yol açmıştır…

Ancak bir başka sorun daha kapıdadır: Gıda Kepez escort fiyatlarının aşırı yükselmesi…  Finansal kazançlardaki açgözlülük öyle tüketim iştahına dönüşmüş ki, gelir adaletsizliğinin büyümesiyle, halkın büyük kısmının gıda stoklarına erişimi kısıtlanmıştır. Hastalıklar artar, veba salgını gelir.

Böyle bir örnek, 1800’ lü yıllarda da yaşanmıştır; İngiltere’ de binlerce insan gıda kıtlığından ölmüştür. Hem de basit bir nedenden ötürü; patates mantarı yüzünden.

Anlatalım;

Avrupa’daki toprak sahibi zengin insanlar şatafatlı hayatlarını sürdürürken artık topraklarıyla ilgilenmez olur. Topraklar kiralanmaya başlanır. Ama kiralamada iş üretici köylüye gelinceye kadar toprak dört-beş kez el değiştiriyor, maliyet yükseliyor ve bu da ürün fiyatlarının aşırı derecede artmasına yol açıyormuş.  Bunun sonucu olarak toprak az ekilmeye başlanır; o dönemde İngiltere gıda arz açığına kapatmak için nispeten daha geniş topraklara sahip olan İrlanda’dan gıda alımını yapıyordu; buğday ve et buradan getirtiliyordu.

İrlanda’da patates mantarı ortaya çıkınca ürün alınamaz oldu; birkaç yıl içinde 500 bin ile bir milyon insanın ölümüne neden olan bir gıda kıtlığı yaşandı. Çünkü ne kadar zengin olursanız olun; kasanızdaki altını, cebinizdeki para’ yı, aç kaldığınızda, karnınızı doyurmak için yiyemezsiniz!

Nitekim sonuç tam bir faciaydı. İngiltere’deki bu olayın o yıllarda hiç akla gelmeyen ama dünya tarihine çok önemli bir etkisi daha oldu:

Bu patates mantarı İbradı escort yüzünden ürün alınamayınca, 1845-1849 yılları arasında iki milyona yakın insan göç etti…. Büyük ölçüde, Amerika’ya gitti.

Örneğin Eski Amerika Başkanı Bill Clinton, İrlandalıdır.

İşte kârlılık oranlarındaki yüzde yedinin üstünde getirilerin,  spekülatif yatırımların dünya tarihindeki rolüne ilişkin birkaç örnek verdik…

Siz siz olun, ekonomik rakamlardaki yüzde Gündoğmuş escort yedilere dikkat edin;

Tarım fiyatlarına bir de bu gözle bakın!.

OSMAN ÖZBAŞ

KÖŞE YAZARLARI
PİYASALARDA SON DURUM
  • DOLAR
    -
    -
    -
  • EURO
    -
    -
    -
  • ALTIN
    -
    -
    -
  • BIST 100
    -
    -
    -
Hava durumu
-
-
-
Nem Oranı: -
Basınç: -
Rüzgar Hızı: -
Rüzgar Yönü: -
Hava durumu
İMSAK-
GÜNEŞ-
ÖĞLE-
İKİNDİ-
AKŞAM-
YATSI-

© Telif Hakkı 2020, Format Haber Tüm Hakları Saklıdır

Bayan Escort IspartaBayan Escort TokatBayan Escort İzmirBayan Escort BalçovaBayan Escort ÇeşmeBayan Escort UrlaBayan Escort KarşıyakaBayan Escort KonakBayan Escort GaziemirBayan Escort BucaBayan Escort BayraklıBayan Escort ÇiğliBayan Escort BornovaBayan Escort BergamaBayan Escort KütahyaBayan Escort DüzceBayan Escort ErzincanBayan Escort ErzurumBayan Escort ElazığBayan Escort KayseriBayan Escort BitlisBayan Escort ArtvinBayan Escort AnkaraBayan Escort ÇankayaBayan Escort HaymanaBayan Escort KeçiörenBayan Escort SincanBayan Escort EtimesgutBayan Escort PursaklarBayan Escort PolatlıBayan Escort MamakBayan Escort SiirtBayan Escort HakkariBayan Escort BingölBayan Escort BursaBayan Escort KırklareliBayan Escort BalıkesirBayan Escort EskişehirBayan Escort BartınBayan Escort KırşehirBayan Escort KastamonuBayan Escort ArdahanBayan Escort OrduBayan Escort ÇorumBayan Escort SakaryaBayan Escort DiyarbakırBayan Escort KarsBayan Escort AdıyamanBayan Escort AntalyaBayan Escort KumlucaBayan Escort MuratpaşaBayan Escort KaşBayan Escort ManavgatBayan Escort KemerBayan Escort AlanyaBayan Escort KonyaaltıBayan Escort ŞanlıurfaBayan Escort AdanaBayan Escort ÇukurovaBayan Escort SeyhanBayan Escort AmasyaBayan Escort KahramanmaraşBayan Escort KaramanBayan Escort MuşBayan Escort BatmanBayan Escort YozgatBayan Escort MuğlaBayan Escort MilasBayan Escort DalamanBayan Escort FethiyeBayan Escort MarmarisBayan Escort DatçaBayan Escort BodrumBayan Escort KilisBayan Escort ÇankırıBayan Escort EdirneBayan Escort VanBayan Escort AfyonkarahisarBayan Escort IğdırBayan Escort AğrıBayan Escort ManisaBayan Escort SivasBayan Escort TekirdağBayan Escort BayburtBayan Escort BilecikBayan Escort MersinBayan Escort YenişehirBayan Escort ErdemliBayan Escort AkdenizBayan Escort MezitliBayan Escort SilifkeBayan Escort AnamurBayan Escort İstanbulBayan Escort AtaşehirBayan Escort BaşakşehirBayan Escort BayrampaşaBayan Escort EsenlerBayan Escort TuzlaBayan Escort MaltepeBayan Escort BeşiktaşBayan Escort KurtköyBayan Escort SultanbeyliBayan Escort PendikBayan Escort ÜmraniyeBayan Escort ZeytinburnuBayan Escort KağıthaneBayan Escort ÇekmeköyBayan Escort NişantaşıBayan Escort KartalBayan Escort SarıyerBayan Escort BeyoğluBayan Escort BeylikdüzüBayan Escort FulyaBayan Escort BahçelievlerBayan Escort FatihBayan Escort ŞerifaliBayan Escort EsenyurtBayan Escort BeykozBayan Escort SancaktepeBayan Escort KadıköyBayan Escort GüngörenBayan Escort EyüpsultanBayan Escort BakırköyBayan Escort KayaşehirBayan Escort ŞişliBayan Escort ÇatalcaBayan Escort ÜsküdarBayan Escort BüyükçekmeceBayan Escort KüçükçekmeceBayan Escort MerterBayan Escort MecidiyeköyBayan Escort BağcılarBayan Escort AvcılarBayan Escort TrabzonBayan Escort KocaeliBayan Escort İzmitBayan Escort GebzeBayan Escort BurdurBayan Escort GaziantepBayan Escort NizipBayan Escort ŞehitkamilBayan Escort ŞahinbeyBayan Escort GümüşhaneBayan Escort NiğdeBayan Escort GiresunBayan Escort YalovaBayan Escort RizeBayan Escort KonyaBayan Escort HatayBayan Escort DenizliBayan Escort NevşehirBayan Escort SinopBayan Escort MardinBayan Escort UşakBayan Escort ZonguldakBayan Escort OsmaniyeBayan Escort ŞırnakBayan Escort KırıkkaleBayan Escort AydınBayan Escort KarabükBayan Escort MalatyaBayan Escort TunceliBayan Escort AksarayBayan Escort BoluBayan Escort ÇanakkaleBayan Escort SamsunBayan Escort AtakumBayan Escort İlkadım

AyakkabıBot ve çizmeGünlük ayakkabıBot ayakkabı modelleriÇizme ayakkabıTerlik ayakkabıSandaletBabetSpor ayakkabıTopuklu ayakkabıİç giyimMayoÇorapFantezi giyimİç çamaşır takımlarıSütyenGecelikPijama takımıGece elbisesiPlaj giyimGiyimBüyük bedenTesettürEtekTrenckottarz eşofman takımları bayanMontGömlekPantolonT-shirtSweatshirtKırmızı elbiselerCeketÇantaÇanta aksesuarlarBebek bakım çantasıSpor çantaOkul çantasıLaptop çantasıPortföy çantaBel çantasıPostacı çantasıEl çantasıSırt çantaBebek bakım çantasıOmuz çantasıAtletKülotJartiyerTangaJüponBodyBüstiyer

karadeniz bungalov evler fiyat

sperrmüll berlin

Çorum evden eve nakliyatDenizli evden eve nakliyatDİyarbakır evden eve nakliyatEdirne evden eve nakliyatErzincan evden eve nakliyatErzurum evden eve nakliyat