Escort Bayan Pendikbayan escort istanbulEscort AlanyaBursa rus escorteskişehir escort

Format Haber

HEGEL’ DE ÇİÇEK, MEVLÂNÂ’ DA MEYVE

HEGEL’ DE ÇİÇEK, MEVLÂNÂ’ DA MEYVE
06 Ekim 2022 - 13:58

Biz, genellikle Mesnevi kitabını kütüphanemizin başucunda bulundururuz. Yanında diğer felsefe kitapları da eksik değildir;

Ara sıra felsefe üzerine okumak iyi geliyor…- ama çok sık değil, ara sıra!..- O adamlar bir şey söylüyorlar, sonra onu kanıtlamak için bin dereden su getiriyorlar. Koca koca insanlar, eğitimlerini de bir görseniz, en iyi okullardan mezun olmak bir yana, kimilerinin adlarına kürsü açılmış, üniversite kavramına açıklık getiren önemli kişiler.

Kendimize soralım, bizim gibi avamdan kişiler için felsefeden nasıl dersler çıkarılabilir? Önce o Büyük adamların nasıl felsefe yaptıklarını düşünelim;

Filozoflar, önce herbirşeyi kapsayan ‘neden?’ diye bir soru soruyorlar. Sonra ‘Tez’ini tümleyici bir şekilde fikir ileri sürecek; dil-bilimsel çözümleyecek, anlam bütünselliğini kavrayacak; gereklilik içerenleri mantıklı hale getirecek; cümle içine yerleştirildiği bağlam, açıklayıcı olacak…

Sonra lafı evrensel bir çözümlemeye götürecek.

Mesela biri diyor ki;

‘Çiçek meyvenin ortaya çıkmasına yol açar; ama meyvenin ortaya çıkması için de çiçeğin dökülmesi gerekir.’ Çiçek dedi ya; meyvenin ortaya çıkması için yaprağı dökmesi gerekir…

‘’O halde, üremenin gerçeği hem çiçek hem meyve olmaktır.’’

Arkadan önermesi geliyor:

‘’Buna göre Ölüm, hem ortadan kalkmadır, hem de yeniden doğuşu sağlayan koşuldur…’’

Şimdi bu adama az önce ki sözlerinden ötürü, ‘’ Nasıl vardın böyle bir sonuca’; diyemezsiniz; adamın bir kere mantık bilimine katkısı var; ta 1812-1816 yıllarına kayıtlı iki ciltlik mantık kitabı yazmış. Kapitalist dünyanın sistematiğinde önemli bir yeri olan, modern düşüncelerin ekollerinden önde giden bir insandan söz ediyoruz. Üstelik, ‘Phanomenologie des Geistes’ isimli eserine Mevlâna’ dan alıntılar eklemiş,

Adı: Hegel!… Batı’daki son iki-üç yüzyıllın felsefi düşüncesini etkileyen bir adam;

Üstelik kendisinden beşyüz yıl önce, 1256-1273 yıllarında yazılan, Mesnevi’ yi okumuş… Mevlâna’ nın Tevhit açıklamasının ‘en saf-ulvi’ bir açıklama olduğunu söylemiş; kendisini, ‘mükemmel Celâlettin Rumi’ tanımıyla yüceltmiş.

Hegel, yaşam döngüsü itibariyle ‘gereklilik’ ya da ‘zıtlık’ diye tarif ettiği âlemi, ‘Olmayan ya da olan bir şeyin varlığını’ kıyasla bulmaya çabalamış.

Mevlâna’ da bu kıyas var ama felsefesinin omurgası bu değil; O daha çok ‘ihtiyaç’ ya da ‘cinsi cinsini çekmesine’ bağlıyor, kaldı ki, çiçek meyve ilişkisinde de, yorum değişik;

Buna göre, ‘Sondan gelen önde gidendir; meyve olmazsa tohum bilinmez; araç’tan vesile, amaç’tır!

Peki bu amaç nereden çıkıyor; buradan dünyayı yaratmada ki hikmet’e geliyoruz;

Dünyanın bu hali, Hikmet incilerinin gizli kalmaması ve ortaya çıkması vardır; o da bilinenin açığa çıkmasıdır…

Ama daha önce, bir sürü ‘intikaller’ vardır:

İntikal, geçiş-büyüme esnasında zıddı-zıddıyla ortaya çıkarırken, ihtiyaçları araç kılar; Akıl geliştikçe insan halinde düşünce, ceninden itibaren miracına hazırlanır…

Dengede her unsur, çiftini arar, onu çeker… Tam olarak kehribarla saman çöpü gibi; kehribar elektriklenince samanı kendine çeker. Tıpkı, ‘Gül’ün parçası olan gül’ün, gül kokusundan farklı oluşu gibi; ya da iki damla yağ bezesinden görme duyusunun aydınlığı gibi!..

Hepsi ‘mana’ âleminden ipuçlarını hissettiriyor bize;

‘Denizi gizledi köpüğü açığa çıkardı; rüzgârı gizledi, tozu gösterdi sana…’

Ya da melek ve akıl gibi, onlar önce bir idiler, hikmetler için iki suret oldular;

Âdem topraktandır, ama toprağa nasıl benzer; kuş rüzgârdandır ama rüzgâra nasıl benzer?’ Toprakta olanın aslı gökte; güneş, daha büyük güneşin bir zerresi….

Zühal’e kadar üç bin beş yüz yıl mesafe var, özelliği her an etki eder. Bunun gibi felek bu semanın bir çöpü; Beş yüz yıllık yolu olan gök tesir itibariyle dünyaya yakın!..

Görünüşte o yıldızlar bizim hayat kaynağımız, -gerçekteyse- bizim içimiz, gökyüzünün hayat kaynağıdır!..

Onun kudreti mesela her an yıldızlardan yeryüzüne-madenlere yüz tesir gönderiyor; bulutun ağlaması ve güneşin yanışı gibi, bunlar da varlık ipini dokur; beden hırkasının dikişsiz uyuşması da varlıkların dönüşmesidir.

Varlığın başlangıcından şimdiye kadar yüzbinlerce dirilme gördün; söyle:

(var)olan, Varlıktan başkasıyla nasıl beslenir?…  Hepsi, esasen varlıkların kendisiyle var olduğu yokluk içinde,

Ey İnatçı; Allah’ın dönüştürmesi olmadan aklın ve gönlün, cansız bulunduğunu bilmiyor muydun? Her sanatın düşünceyle ayakta durduğunu görmez misin?.. Sen bütüne bak: Âlemin bütünü akl-ı Küll’ün suretine…

Söyle; Yaratma, yaratanın kendisinden nasıl ayrılır?..

Amaç, ‘gerekleri’ açığa çıkarmaktır; ve Mevlâna göre herşey ‘aşk’ imiş!…

Hegel’in analiziyle temel fark işte buradaymış!

Osman Özbaş

KÖŞE YAZARLARI
PİYASALARDA SON DURUM
  • DOLAR
    -
    -
    -
  • EURO
    -
    -
    -
  • ALTIN
    -
    -
    -
  • BIST 100
    -
    -
    -
Hava durumu
-
-
-
Nem Oranı: -
Basınç: -
Rüzgar Hızı: -
Rüzgar Yönü: -
Hava durumu
İMSAK-
GÜNEŞ-
ÖĞLE-
İKİNDİ-
AKŞAM-
YATSI-

© Telif Hakkı 2020, Format Haber Tüm Hakları Saklıdır

Bayan Escort IspartaBayan Escort TokatBayan Escort İzmirBayan Escort BalçovaBayan Escort ÇeşmeBayan Escort UrlaBayan Escort KarşıyakaBayan Escort KonakBayan Escort GaziemirBayan Escort BucaBayan Escort BayraklıBayan Escort ÇiğliBayan Escort BornovaBayan Escort BergamaBayan Escort KütahyaBayan Escort DüzceBayan Escort ErzincanBayan Escort ErzurumBayan Escort ElazığBayan Escort KayseriBayan Escort BitlisBayan Escort ArtvinBayan Escort AnkaraBayan Escort ÇankayaBayan Escort HaymanaBayan Escort KeçiörenBayan Escort SincanBayan Escort EtimesgutBayan Escort PursaklarBayan Escort PolatlıBayan Escort MamakBayan Escort SiirtBayan Escort HakkariBayan Escort BingölBayan Escort BursaBayan Escort KırklareliBayan Escort BalıkesirBayan Escort EskişehirBayan Escort BartınBayan Escort KırşehirBayan Escort KastamonuBayan Escort ArdahanBayan Escort OrduBayan Escort ÇorumBayan Escort SakaryaBayan Escort DiyarbakırBayan Escort KarsBayan Escort AdıyamanBayan Escort AntalyaBayan Escort KumlucaBayan Escort MuratpaşaBayan Escort KaşBayan Escort ManavgatBayan Escort KemerBayan Escort AlanyaBayan Escort KonyaaltıBayan Escort ŞanlıurfaBayan Escort AdanaBayan Escort ÇukurovaBayan Escort SeyhanBayan Escort AmasyaBayan Escort KahramanmaraşBayan Escort KaramanBayan Escort MuşBayan Escort BatmanBayan Escort YozgatBayan Escort MuğlaBayan Escort MilasBayan Escort DalamanBayan Escort FethiyeBayan Escort MarmarisBayan Escort DatçaBayan Escort BodrumBayan Escort KilisBayan Escort ÇankırıBayan Escort EdirneBayan Escort VanBayan Escort AfyonkarahisarBayan Escort IğdırBayan Escort AğrıBayan Escort ManisaBayan Escort SivasBayan Escort TekirdağBayan Escort BayburtBayan Escort BilecikBayan Escort MersinBayan Escort YenişehirBayan Escort ErdemliBayan Escort AkdenizBayan Escort MezitliBayan Escort SilifkeBayan Escort AnamurBayan Escort İstanbulBayan Escort AtaşehirBayan Escort BaşakşehirBayan Escort BayrampaşaBayan Escort EsenlerBayan Escort TuzlaBayan Escort MaltepeBayan Escort BeşiktaşBayan Escort KurtköyBayan Escort SultanbeyliBayan Escort PendikBayan Escort ÜmraniyeBayan Escort ZeytinburnuBayan Escort KağıthaneBayan Escort ÇekmeköyBayan Escort NişantaşıBayan Escort KartalBayan Escort SarıyerBayan Escort BeyoğluBayan Escort BeylikdüzüBayan Escort FulyaBayan Escort BahçelievlerBayan Escort FatihBayan Escort ŞerifaliBayan Escort EsenyurtBayan Escort BeykozBayan Escort SancaktepeBayan Escort KadıköyBayan Escort GüngörenBayan Escort EyüpsultanBayan Escort BakırköyBayan Escort KayaşehirBayan Escort ŞişliBayan Escort ÇatalcaBayan Escort ÜsküdarBayan Escort BüyükçekmeceBayan Escort KüçükçekmeceBayan Escort MerterBayan Escort MecidiyeköyBayan Escort BağcılarBayan Escort AvcılarBayan Escort TrabzonBayan Escort KocaeliBayan Escort İzmitBayan Escort GebzeBayan Escort BurdurBayan Escort GaziantepBayan Escort NizipBayan Escort ŞehitkamilBayan Escort ŞahinbeyBayan Escort GümüşhaneBayan Escort NiğdeBayan Escort GiresunBayan Escort YalovaBayan Escort RizeBayan Escort KonyaBayan Escort HatayBayan Escort DenizliBayan Escort NevşehirBayan Escort SinopBayan Escort MardinBayan Escort UşakBayan Escort ZonguldakBayan Escort OsmaniyeBayan Escort ŞırnakBayan Escort KırıkkaleBayan Escort AydınBayan Escort KarabükBayan Escort MalatyaBayan Escort TunceliBayan Escort AksarayBayan Escort BoluBayan Escort ÇanakkaleBayan Escort SamsunBayan Escort AtakumBayan Escort İlkadım

AyakkabıBot ve çizmeGünlük ayakkabıBot ayakkabı modelleriÇizme ayakkabıTerlik ayakkabıSandaletBabetSpor ayakkabıTopuklu ayakkabıİç giyimMayoÇorapFantezi giyimİç çamaşır takımlarıSütyenGecelikPijama takımıGece elbisesiPlaj giyimGiyimBüyük bedenTesettürEtekTrenckottarz eşofman takımları bayanMontGömlekPantolonT-shirtSweatshirtKırmızı elbiselerCeketÇantaÇanta aksesuarlarBebek bakım çantasıSpor çantaOkul çantasıLaptop çantasıPortföy çantaBel çantasıPostacı çantasıEl çantasıSırt çantaBebek bakım çantasıOmuz çantasıAtletKülotJartiyerTangaJüponBodyBüstiyer

karadeniz bungalov evler fiyat

sperrmüll berlin

Çorum evden eve nakliyatDenizli evden eve nakliyatDİyarbakır evden eve nakliyatEdirne evden eve nakliyatErzincan evden eve nakliyatErzurum evden eve nakliyat