01 Mart 2026 tarihinde Format Haber İnternet Sitesinde yayımlanan, ‘Muradiye Orman Fidanlığı ve Hükümlüler-1’ başlıklı yazımda, “organize sanayi bölgesi yapılmak istenen fidanlığın açtığımız davalarla şimdilik kurtarıldığını; infaz mevzuatında yapılan düzenlemeler sonrasında Adalet Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı arasında imzalanan protokolle fidanlıkta 28 hükümlünün çalıştığını, şevk ve uyum içerisinde çalışan personel ve hükümlülerin, fidanlığı cennet bahçesi hâline getirdiklerini” anlatmıştım(1).
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da yapılan değişiklik ile açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerden istekli olanların, ceza infaz kurumu görevlilerinin denetiminde, kamu kurum ve kuruluşlarının iş alanlarında, geceleyin bu kurum ve kuruluşlar tarafından barındırılmak suretiyle çalıştırılabilmeleri mümkün hâle getirilmiş, uygulamanın usul ve esasları ise Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’te düzenlenmiştir.
Görevlilerden aldığımız bilgilere göre; uygulamaya 2022 yılında, ‘Adalet Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı Arasında Hükümlülerin Rehabilitasyonu Amacıyla Ormancılık Faaliyetlerinde Çalıştırılmalarına Dair İş Birliği Protokolü’nün imzalanması ile başlanmış; pilot uygulamaların olumlu sonuçlar vermesi üzerine aralarında bazı belediyelerin de bulunduğu 65 kamu kurum ve kuruluşu ile iş birliği protokolleri imzalanmış; bu uygulamadan günümüze kadar yaklaşık 3.000 hükümlü yararlanmıştır.
Söz konusu uygulama ile hükümlülerin iyileştirilmeleri, çalışma disiplini kazanmaları, meslek edinmeleri ve topluma yeniden uyumlarının sağlanmasının yanında, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına katkı sunulması amaçlanmıştır.
Sözünü ettiğimiz uygulama ve çalışmalar, Cumhurbaşkanlığı tarafından da desteklenmektedir. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, tüm kamu kurum ve kuruluşlarına gönderdiği yazı ile Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nden de bahsetmek suretiyle, hükümlülerin kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştırılmaları hususunun değerlendirilmesini ve uygulamanın yaygınlaştırılmasını istemiştir.
Bu uygulamanın en güzel örneklerinden biri Manisa merkez ilçelerinde yapılmakta; Açık Ceza İnfaz Kurumunda bulunan hükümlülerden, Muradiye Orman Fidanlığında çalışan 28 kişi haricinde, 35 kişi Manisa Celal Bayar Üniversitesinde, 30 kişi Muradiye Organize Sanayi Bölgesinde, 18 kişi de Manisa Orman İşletme Müdürlüğünde çalışmaktadır. Bunların dışında adliye ve işyurtlarında çalışan hükümlüler de vardır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan hükümlülere, ilgili mevzuat gereği fiilen çalıştığı gün karşılığı ücret ödenmekte, haftada 45 saatten fazla çalıştırılmamakta, iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sigorta yaptırılmaktadır. 2026 yılında bir hükümlünün günlük ücreti 275,00 TL, sigorta bedeli günlük 24,75 TL’dir. Buna göre hükümlü çalıştıran kamu kurum ve kuruluşuna bir hükümlünün aylık ücret ve sigorta maliyeti 8.168,10 TL’dir [(27 X 275,00 = 7.425,00 TL) + (24,75 X 30 = 743,10 TL) = 8.168,10 TL]. Hükümlülerin çalışacağı yere ulaşımı, barınma ile yeme-içmeleri de hükümlü çalıştıran kurum tarafından karşılanmaktadır.
Verilen rakamlar dikkate alındığında, Cumhurbaşkanlığı tasarruf tedbirleri politikasına uygun olarak, bu model kapsamında hükümlü çalıştıran kamu kurum ve kuruluşlarının işçi maliyetinin önemli ölçüde azaldığı görülmektedir.
Kamu kurum ve kuruluşları, hükümlü çalıştırma istemlerini Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne iletmekte; istem, çalışma bölgesindeki kurum ve hükümlü sayısı da gözetilerek Genel Müdürlükçe uygun görülecek açık ceza infaz kurumu idare ve gözlem kurulu tarafından belirlenmekte, bu belirlemede hükümlülerin istemi, sağlık ve işe uygunluk durumları, işin niteliği gibi hususlar dikkate alınmakta; çalışmak isteyen başka hükümlülerin bulunması hâlinde belirli dönemlerde (periyotlarda) değişim yapılmaktadır.
Hükümlülerin çalıştırıldığı ve barındırıldığı yerler ceza infaz kurumu sayıldığından, bu alanlar ceza infaz kurumu personeli tarafından denetlenmekte, hükümlülere ceza infaz disiplin kuralları uygulanmakta, asayiş ve düzenin sağlanması için her türlü güvenlik tedbiri ilgili ceza infaz kurumu ile kamu kurum ve kuruluşu tarafından birlikte alınmaktadır. Hükümlüler iş ve barınma alanlarının dışına çıkamamakta, disipline aykırı bir davranışta bulunmaları hâlinde cezalandırılmakta ve kapalı ceza infaz kurumlarına iade edilmektedirler. Görevlilerin verdikleri bilgilere göre, 2022 yılında başlatılan ve 2024 yılından sonra yaygınlaştırılan bu çalışma modelinde, bugüne kadar herhangi bir müessif olay vuku bulmamıştır.
Geceleyin barındırılmak suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarına ait iş alanlarında çalışan hükümlüler, meslek öğrenip sertifika alabilmekte, ücret almakta, denetimli serbestliğe erken ayrılabilmekte, topluma uyumu kolaylaşmakta, aldıkları eğitim ile tahliyeleri sonrasında çalıştıkları alanlara özgü işe başvurularında avantaj elde edebilmektedirler.
Bu uygulamaya bazı marjinal çevrelerin yaptığı, “hükümlülerin ucuz iş gücü olarak kullanıldığı” yönündeki itirazlarına; ceza infaz kurumlarında çalışmanın zorunlu olmayıp isteğe bağlı olduğu ve çalışmak isteyen hükümlülerin belirli dönemlerde değiştirilerek faydalandırılması gerektiği dikkate alındığında, katılmamız mümkün değildir.
Bizim görüş ve kanaatimiz, kamu kurum ve kuruluşlarının hükümlüleri çalıştırma modelinin yerinde ve yararlı bir uygulama olduğu ve sürdürülmesi; özellikle mali sıkıntı içerisinde bulunan belediyelerimizin böylesine akılcı bir uygulamadan yararlanmaları gerektiği yolundadır.
* * *
Cumhuriyet hükümetleri geçmişten bu yana tutuklu ve hükümlülerin sorunları ile yakından ilgilenmiştir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünden sonra, 01 Kasım 1938 tarihinde TBMM’nin açılışında konuşan Başvekil Celal Bayar, “Cezaevlerinin eğitim, iyileştirme ve iş esaslarına göre düzenlenmesi yolundaki faaliyetlerin genişletilmesi, cemiyete doğru yoldan saparak hürriyetini kaybetmiş binlerce vatandaşı yararlı birer uzuv olarak kazandırmaktadır.” diyerek doğru bir saptamada bulunmuş ve hedefi göstermiştir.
“Cumhuriyet, bilhassa kimsesizlerin kimsesidir” diyen Atatürk’ün, bu kapsama hükümlü ve tutukluları da dahil ettiğinde kuşku yoktur. Temel amaç; hükümlülerin ıslah olmuş bireyler olarak sosyal yaşamlarına, evlerine/ailelerinin yanına dönmelerini sağlamaktır…
———-+———-
(1) https://www.formathaber.com/muradiye-orman-fidanligi-ve-hukumluler-1-38069/
Güzel Sözler
Hapishanede yatan kadar, dışarıda onu bekleyen de mahkûmdur. Anonim
Zorluklar geçicidir, güçlü olanlar hep kazanır. Anonim
Her yeni gün, özgürlüğe bir adım daha yaklaştığımız bir gündür. Anonim
Güneşin sözü var, bir gün bizim için doğacak. Anonim
N o t :
1- Yazılarda, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, Manisa Açık Ceza İnfaz Kurumu ve Manisa Muradiye Orman Fidanlığı Müdürlüğünün verdiği bilgi notlarından yararlanılmıştır.
2- Fotoğrafların çekimi ve yayımlanmasında ilgililerden izin alınmıştır.
3- Ziyaretimize olanak sağlayan, her türlü kolaylığı gösteren ve ağırlayan Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne, Manisa Cumhuriyet Başsavcılığına, Manisa Açık Ceza İnfaz Kurumuna ve Manisa Muradiye Orman Fidanlığı Müdürlüğüne teşekkür ederiz.
